Асаларичиликда озонлаш уя, рамка ва кишанларни асалари касалликлари патогенларидан дезинфекция қилиш учун ишлатилади. Мўтадил озон концентрациялари билан ишлов бериш оила фаоллигига ижобий та'сир кўрсатади.
Мунтазам озонлаш патоген микроорганизмларни камайтиради, уя ҳавосидаги намликни пасайтиради ва газ таркибини яхшилайди. Натижада, ишлов берилган оилалар назорат гуруҳига қараганда бир мавсумда товар асал ишлаб чиқаришни 25 кг га оширди.
Асаларичиликда озоннинг қўлланилиши
- Кишанларни аскосфероз патогенларидан дезинфекция қилиш
- Уя ва рамкаларни чириш касалликларига қарши ишлаш
- Комплекс терапияда варроозни назорат қилиш
- Уя микроклиматини яхшилаш
- Асаларичилик ускуналарини дезинфекция қилиш
- Нозематоз ва бошқа инфексияларнинг олдини олиш
- Қишловхоналар ва асаларихона биноларини ишлаш
Аскосферозга қарши кураш
| Инкубация даражаси | О₃ концентрацияси | Ишлов бериш вақти | Даврийлиги |
|---|---|---|---|
| Профилактика | 100-150 мг/м³ | 30-45 мин | Ойига бир марта |
| Енгил шакли | 200-250 мг/м³ | 60 мин | Кунига икки марта, 5-7 кун |
| Ўртача шакли | 250-350 мг/м³ | 60 мин | Кунига уч марта, 7-10 кун |
| Оғир шакли | 400-500 мг/м³ | 60-90 мин | Кунига тўрт марта, 10-14 кун |
Турли патогенларга қарши самарадорлик
| Патоген/касаллик | О₃ концентрацияси | Вақт | Самарадорлик |
|---|---|---|---|
| Аскосфера апис (аскосфероз) | 250-500 мг/м³ | 60 мин | 50-77% |
| Паенибаcиллус ларвае (Америка чириши) | 300-500 мг/м³ | 60-90 мин | 85-95% |
| Мелиссоcоccус плутониус (Европа чириши) | 250-400 мг/м³ | 45-60 мин | 90-98% |
| Носема апис (нозематоз) | 200-300 мг/м³ | 30-45 мин | 80-90% |
| Аспергилл (аспергиллоз) | 300-500 мг/м³ | 60-90 мин | 85-95% |
| Қанот деформации вируси | 150-250 мг/м³ | 30-45 мин | 70-85% |
Озоннинг рағбатлантирувчи та'сири
| Кўрсаткич | Назорат гуруҳи | Ишлов берилган гуруҳ | Фарқ |
|---|---|---|---|
| Асал ҳосили, кг/мавсум | 45-50 | 70-75 | +25 кг (+50%) |
| Оила кучи, рамкалар | 8-10 | 12-14 | +40% |
| Онари асалари тухум қўйиши, тухум/кун | 1200-1400 | 1600-1800 | +30% |
| Насл етиштириш | 100% | 135-140% | +35-40% |
| Қишлаш (нобуд бўлиш) | 15-20% | 5-8% | -60% |
| Тўп ажратиш | Тез-тез | Камдан-кам | 2-3 баравар камайиш |
Кишан ва ускуналарни ишлаш
| Муолажа об'екти | О₃ концентрацияси | Вақт | Еслатма |
|---|---|---|---|
| Кишанлар (профилактика) | 200-300 мг/м³ | 30-45 мин | Асал олингандан кейин |
| Кишанлар (дезинфекция) | 400-600 мг/м³ | 60-90 мин | Касалликлар бўлганда |
| Бўш уялар | 300-500 мг/м³ | 45-60 мин | Жойлаштиришдан олдин |
| Металл ускуналар | 500-700 мг/м³ | 30-45 мин | Тутатқичлар, уя асбоблари |
| Ҳимоя кийимлари | 300-400 мг/м³ | 30-45 мин | Озон камерасида |
| Асал идишлари | 200-300 мг/м³ | 20-30 мин | Тўлдиришдан олдин |
Мавсумий озонлаш тақвими
| Давр | Ишлов бериш тури | Контсентрация | Мақсад |
|---|---|---|---|
| Ерта баҳор (Март) | Рағбатлантирувчи | 10-15 мг/м³ | Қишлашдан кейин оилани фаоллаштириш |
| Баҳор (Апрел-Май) | Профилактик | 100-200 мг/м³ | Баҳорги инфексияларнинг олдини олиш |
| Ёз (Июн-Июл) | Рағбатлантирувчи | 10-15 мг/м³ | Асал ҳосилини ошириш |
| Асал олгандан кейин (Август) | Кишанларни дезинфекция қилиш | 300-500 мг/м³ | Бўшаган кишанларни дезинфекция қилиш |
| Куз (Сентабр) | Профилактик | 150-250 мг/м³ | Қишлашга тайёргарлик |
| Қишловхона (Ноябр) | Дезинфекция | 400-600 мг/м³ | Жойлаштиришдан олдин қишловхонани ишлаш |
Асаларичиликда озонлашнинг афзалликлари
Кимёвий моддаларсиз
Озон асал ва ари маҳсулотларида қолдиқ қолдирмайди — тўлиқ екологик тоза усул
Асал ҳосили ўсиши
Мунтазам озонлаш билан ҳар бир оиладан бир мавсумда товар асалини 25 кг га ошириш
Касалликларни назорат қилиш
Аскосфероз, чириш, нозематоз ва бошқа инфексияларга қарши самарадорлик
Қишлашни яхшилаш
Асаларилар саломатлигини яхшилаш ҳисобига қишлаш даврида оила нобуд бўлишини 2-3 баравар камайтириш
Тўп ажратишни камайтириш
Рағбатлантирувчи озонлаш оиланинг тўп ажратишга мойиллигини 2-3 баравар камайтиради
Иқтисодий фойда
Асаларихона маҳсулдорлигини ошириш ҳисобига ускунанинг 1-2 мавсумда ўзини оқлаши