Носокомиал инфекциялар (ҲАИ) замонавий тиббиётнинг енг жиддий муаммоларидан биридир. ЖУОН ма'лумотига кўра, ривожланган мамлакатларда ҳоспиталга ётқан беморларнинг 7-10 фоизи ва ривожланаётган мамлакатларда 25 фоизигача юқумли. Озонлаш бу муаммони ҳал қилишнинг самарали усули бўлиб, 99,99% патогенлари йўқ қилишни та'минлайди.
Кимёвий дезинфектантлардан фарқли ўлароқ, озон токсик қолдиқлар қолдирмайди, микроорганизмлар ичида қаршиликни келтириб чиқармайди ва ишлов беришдан кейин 20-30 дақиқада соф кислородга парчаланади. Бу иммунитети заиф беморлар учун айниқса муҳимдир.
Носокомиал инфекциялар муаммоси
Носокомиал инфекциялар ўртача 8-10 куннинг даволаниш вақтини, даволаниш харажатларини ва ўлим ортини оширади. ҲАИ нинг асосий манбалари:
- Алоқа сиртлари: тўшаклар, ён стол, қўл тутгичлари, қўнғироқ тугмачалари
- Тиббий ускуналар: мониторлар, катетерлар, нафас олиш схемалари
- Ҳаво муҳити: йўтал пайтида, ҳапира пайтида, тиббий протседуралардан аеросоланинг зарралар
- Вентиляция ва кондиционер тизимлар
- Тўқималар: тўшак лайпари, пардалар, либослар
Операция блокаларини озонлаш
Операция блоклар махсус санитаря режимларини талаб қилади. Дезинфектантлар билан ан'анавий тозалаш барча сиртларни ишлов бериш имконини бермайди — озон газ бўлгани учун ускунанинг тесчасига, вентиляция тизимларига, ускунанинг орқасидаги қийин еришиладиган жойларига кириб боради.
| Ишлов бериш тури | Контсентрация | Ишлов бериш вақти | Частотаси |
|---|---|---|---|
| Операциялар орасида | 10-15 мг/м³ | 30-40 дақиқа | Ҳар бир операциядан кейин |
| Якуний дезинфекция | 20-25 мг/м³ | 60-90 дақиқа | Иш кунининг охирида |
| Юқумли ҳолатлардан кейин | 30-40 мг/м³ | 120 дақиқа | Кўрсатилган жойда |
| Профилактика | 10 мг/м³ | 60 дақиқа | Ҳафтасига бир |
Палаталар ва РРР ларини дезинфекция қилиш
Реанимация ва қайта тиклаш палаталарингиз беморлар ўртасида инфексия узатиш хавфининг орттирилган зоналаридир. Енг заиф тоифалар бу ерда: механик вентиляцияда бўлган беморлар, операциядан кейин, иммун танқислиги бўлган.
Хона таёрлаш
Беморларни олиб ташлаш (иложи бўлса) ёки ажратилган зоналардан фойдаланиш. Ойналар ва ешикларни ёпиш, та'минот вентиляциясини ўчириш.
Озонлаш
Озонатори ҳисобланган вақт учун ёқиш. 15-20 мг/м³ концентрация кўпчилик патогенларни йўқ қилишни та'минлайди.
Експозе
Барча сиртларни тўлиқ дезинфекция қилиш учун 30-60 дақиқа давомида ўрнатилган концентрацияни сақлаш.
Вентиляция
Вентиляцияни очинг, озон концентрацияси ПДК (0,1 мг/м³) дан пастга тушгунча хонани шамол бериш.
Патогенларга қарши самарадорлик
Озон соғлиқни сақлаш муассасаларида топилган деярли барча патоген микроорганизмларни йўқ қилади:
| Микроорганизм | Инактивация вақти | Самарадорлик |
|---|---|---|
| Стапҳйлоcоccус ауреус (MRSA) | 10-15 дақиқа | 99,99% |
| Есчеричиа cоли | 5-10 дақиқа | 99,99% |
| Псеудомонас аеругиноса | 15-20 дақиқа | 99,99% |
| Cандида албиcанс | 15-20 дақиқа | 99,9% |
| Аспергиллус нигер (споралар) | 30-40 дақиқа | 99,9% |
| Cлостридиум диффиcиле (споралар) | 40-60 дақиқа | 99,9% |
| Грипп вируслар | 5-10 дақиқа | 99,99% |
| Коронавируслар | 10-15 дақиқа | 99,99% |
Дезинфекция усулларини таққослаш
Озонлаш вс ан'анавий усуллар
| Параметр | Озонлаш | Кимёвий дезинфекция |
|---|---|---|
| Сиртни қопламиши | 100% (қийин еришиладиган жойлар ўз ичига олиб) | 70-80% (фақат еришиладиган) |
| Токсик қолдиқлар | Йўқ (О₂ га парчаланади) | Ҳа (шунинг учун чўмишни талаб қилади) |
| Бактерия қаршилиги | Шаклланмади | Тез-тез фойдаланиш билан шаклланади |
| Ҳава ишлов бериш | Ҳа (ҳава дезинфекцияси) | Йўқ |
| Кейин тозалаш керакми | Йўқ | Ҳа (силкитиш, чўмиш) |
| Ходимлар учун хавфсизлик | Ҳа (тўғри протокол билан) | Аллергия ва ирритация хавфи |
Тиббиётда озонлашнинг афзалликлари
Қаршилик йўқ
Озон ҳужаира мембраналарига та'сир қилади — бактериялар қаршилик ривожлантира олмайди
Тўлиқ қопламиши
Газ ҳамма ерга кириб боради: тесчасига, ускунанинг орқасига, вентиляцияга, мебел остига
Қолдиқлар йўқ
Кислородга парчаланади — чўмиш керак емас, беморлар учун хавфсиз
Қонунлар билан мувофиқлик
Усул соғлиқни сақлаш муассасалари учун Россия санитаря стандартлари томонидан тавсия етилади
Хавфсизлик талаблари
Тиббий биноларни озонлашда хавфсизлик талабларини кузатиш керак:
- Ишлов бериш одамлар ва ҳайвонлар йўқ вақтида ўтказилади
- Хона ишлов бериш пайтида муҳр тутилиши керак
- Озонаторлар билан ишлаётган ходимлар ўқитиш ўтказишлари керак
- Ишлов беришдан кейин — ПДК (0,1 мг/м³) гача мажбурий вентиляция
- Озон концентрацияси сенсорларидан фойдаланиш тавсия етилади
- Назорат ва ҳисобот учун ишлов бериш журнали юритиш